کاهش جمعیت جوان

در این مقاله با بلاگ رویان ماما بهبودی همراه باشید با:

کاهش جمعیت جوان و پیامدهای ناشی از آن برای کشور

ایران کشوری پهناور و مهم در عرصه جهانی است و چون ایران در دهه های اخیر قدرت و نفوذ منطقه ای خود را گسترش داده است.

مقامات هشدار میدهند که این کشور تا سال ۲۰۵۰ دارای یکی از ۵ جمعیت بزرگ سالمند می شود، و اگر نرخ رشد آن ثابت بماند، پرچم قرمز برای کشور عزیزمان برافراشته خواهد شد.
به گفته آقای علی اکبر محزون، مدیر کل جمعیت، جمعیت ایران طبق سرشماری SCI
حدود ۹/۹٪( ۳/۸ میلیون) بالای ۶۰ سال هستند.

معاون وزیر بهداشت هم از طرحی برای جلوگیری از کاهش رشد جمعیت کشور , برای جلوگیری از فروپاشی های نظام های اقتصادی و اجتماعی رونمایی کرد، بیان نمود:

اگر تا هفت سال بعد این روند ادامه پیدا کند ما به سیاهچاله جمعیتی می افتیم و ۱۵۰ سال طول میکشد تا بتوانیم آن را جبران کنیم.
اگرچه ایران زمانی به عنوان کشوری جوان با بیش از ۶۰ درصد جمعیت زیر ۳۰ سال تلقی میشد، اما مقالات ایرانی چندین سال است که نسبت به تغییرات عمده جمعیتی و پیامدهای آن، هشدار میدهند.

از جدیدترین اظهارات در این مورد، هشدار آقای رئیسی معاون وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی ایران است که فرمودند:

با ادامه روند کنونی، ایران بیشترین جمعیت سالمندان را در منطقه خواهد داشت، و در آینده یکی از مسن ترین جمعیت های جهان خواهد شد.

سیاست جمعیتی ایران در چهار دهه گذشته دچار نوسانات غیر عادی شده است.

پس از انقلاب اسلامی ایران، شاهد یک دوره شکوفایی زاد و ولد در طول جنگ ایران و عراق بودیم که نرخ کل باروری به ۵/۶ ٪ رسید.

در آن زمان جمعیت ایران از ۳۴ به ۶۲ میلیون نفر یعنی به حدود ۲ برابر نزدیک شد، و سرانجام پس از جنگ کشور ایران سیاست جمعیتی خود را معکوس کرد و براساس سیاست جدید، داشتن۲ فرزند به دلیل برنامه ریزی گسترده دولتی به یک امر عادی تبدیل شد، طوری که ایران به یکی از موفق ترین اجرا کنندگان برنامه های تنظیم خانواده در جهان تبدیل شد.

و طبق سرشماری در سال ۱۳۹۰ رشد نرخ جمعیت به ۹/۱٪ کاهش پیدا کرد.

ولی با گذر زمان و پیاده شدن سیاست کاهش جمعیت و طبق یافته های سرشماری سال ۲۰۱۱ پرچم قرمز برای مقامات ایرانی برافراشته شد.

و از آن زمان به خانواده های ایرانی تاکید شد که فرزندان بیشتری داشته باشند.

با توجه به مشکلات اقتصادی کشور و افزایش مهاجرت جمعیت جوان انتظار میرود که نرخ رشد کاهش در دهه های آینده پ، ادامه یابد ….

ولی این مسئله چه ضررهایی به جامعه و خانواده های ایرانی وارد میکند؟

• آثار و پیامدهای کاهش جمعیت
امروزه بسیاری از کشورها در حالت عدم تعادل جمعیتی قرار دارند.

یا از کمبود جمعیت رنج میبرند و یا با مسائل رشد بی رویه جمعیت دست و پنجه نرم میکنند .در ابتدای امر باید پرسید ، آیا جمعیت بیشتر فقر می آورد؟ که پاسخ با نگاهی به کشور چین و در مقابل کشور هند که جمعیت تقریبا مشابه دارند ، میتواند این باشد که به طور قطع نمیتوان این الزام را پذیرفت.
ولی در موقعیت کنونی جامعه ما سوال اصلی این است که:
کاهش جمعیت چه خطراتی در حوزه های مختلف برای جامعه در پی دارد؟

• تغییر نظام های تربیتی و مفاهیم اخلاقی
ترکیب تک فرزندی و رفاه میتواند بر رفتار والدین و کودکان تاثیر فراوانی بگذارد.

در برخی موارد کودکان خانواده های تک فرزند، خواسته های بی پایان اجابت شده دارند.

و گاهی همین مسئله سبب میشود، مفاهیم اخلاقی مثل: کف نفس و قناعت، ایثار و گذشت برای دیگری، تلاش در جهت استقلال شخصیت به گونه ای مسئولانه جبران نشود .
متاسفانه ازدواج دیر هنگام، و اطمینان از عدم بارداری ناخواسته زمینه را نیز برای ایجاد روابط جنسی خارج از چهار چوب خانواده افزایش میدهد و متاسفانه این مسئله تا حدی با فضیلت های اخلاقی جامعه منافات کامل دارد.

• کاهش نشاط اجتماعی – اقتصادی
یکی از مشکلات جوامع کم جمعیت، پیری و عدم نشاط اقتصادی – اجتماعی است.

رونق اقتصادی هر جامعه به نیروی جوان آن جامعه وابسته است.
جوانان مایه پویایی و سرزندگی جوامع هستند، و پیری جمعیت، سبب فقدان نشاط و تحرک لازم اقتصادی دو اجتماعی است.
در جامعه ای که جوانان آن کم باشد، نا امیدی بر جامعه سایه می افکند و جامعه به سمت محو شدن پیش میرود.
اکثر جهش های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی از دل جوانان هر جامعه جوشیده است و کاهش جمعیت جوان، همراه با عدم رشد و توسعه اقتصادی است.
انتقال هرم سنی جمعیت از جوانی به سالخوردگی در شرایطی رقم میخورد که محرکه اصلی و کلیدی توسعه، منابع انسانی جامعه است.
افزایش جمعیت اگر درست برنامه ریزی شود، میتواند عاملی برای شتاب روند توسعه اقتصادی باشد، زیرا مهم ترین نیاز اولیه توسعه اقتصادی، وجود نیروی جوان، فعال و کار آمد است.

• کاهش اقتدار سیاسی، تغییر در ترکیب دینی
واقعیت موجود در جهان این است که افزایش جمعیت جوان کشور های اسلامی مسئله عمده ای است که از سوی قدرت های استعماری به عنوان یک خطر تلقی شده است، و کاهش،نسل جوانان مسلمان ضربه و بی انصافی بزرگی برای جامعه دینی و اجتماعی ما نیز محسوب می شود.

• انقطاع نسل بشر
از جمله اثرات رشد منفی و کاهش جمعیت، پیری حرکت به سمت انقطاع نسل بشر است، زیرا براساس آموزه های دینی، یکی از مهم ترین فلسفه های ازدواج و تشکیل خانواده زاد و ولد و تشکیل جامعه بشری است، و کاملا مطابق با فلسفه آفرینش است.

• بحران های جامعه ی پیر برای ایران
• پیامدهای جمعیتی
• کاهش حجم و رشد جمعیت ملی
• کاهش قدرت باروری و تجدید نسل
• افزایش میانه سنی و سالمندی جمعیت
• پیامدهای اقتصادی
• کاهش جمعیت در سن کار
• پایین آمدن نرخ پس انداز خانواده
• افزایش بار مالی نسل های جوان تر
• افزایش بار تکفل
• افزایش تقاضای بازنشسته های فعلی و فشار بر سیستم تامین اجتماعی
• پیامدهای اجتماعی – فرهنگی‌
• شکاف های نسلی در اثر بهم خوردن توازن جمعیت نسل ها
• جمع شدن چترهای حمایتی خانواده از سالمندان
• معضلات روحی و روانی نسل های آینده به دلیل بهره مند نبودن از موقعیت های اجتماعی خویشاوندی ( شامل برادران، خواهران، عمه ها، خاله ها، عموها و دایی ها).
و در نهایت باید توجه داشت، که مشکلات موجود در کشور تا حدودی ناشی از توزیع نامناسب جمعیت و تراکم جمعیت در شهرها و توسعه شهرها و عدم بهره برداری صحیح از منابع است‌.
با برنامه ریزی صحیح و به کار گیری نیروهای جوان مولد در عرصه های گوناگون میتوان شاهد جامعه ای توسعه یافته بود.
با استفاده از فرصت فزونی و جوانی جمعیت در کشور که موجب افزایش نسبت جمعیت فعال به جمعیت غیر فعال میشود، امکان رشد اقتصادی و تاثیر مثبت جمعیت بر توسعه فراهم خواهد شد.